ÜRETİMDE DIŞ KAYNAK KULLANIMI (ÜDKK)

Giriş
Günümüzde yoğun rekabetin giderek Tedarik Zincirleri Stratejilerindeki performansa bağlı olması, Üretimde Dış Kaynak Kullanımını küresel bir fenomen haline getirmiştir. Maliyetleri düşürmek, yerel pazarlara hizmet vermek, sipariş döngüsü sürelerini azaltmak, temel yetkinliklere odaklanmak ve daha da önemlisi, yatırım getirisini en üst düzeye çıkarmak, şirketlerin bu işbirlikçi yaklaşımı şirket içi üretime stratejik bir alternatif olarak benimsemesinin zorlayıcı nedenlerinden bazıları olmuştur. Bu tür zorlayıcı faydalara rağmen, şirketler fabrikalarının dört duvarının ötesine geçen süreçleri yönetmede birçok zorlukla karşılaşmaya devam ediyor. Dış kaynak kullanımının gerçek faydalarından yararlanmak için şirketlerin bu zorluklarla başa çıkmak için uygun BT (Bilişim Teknolojileri) sistemleri kullanmaları gerekir.

Bazı endüstrilerde “İşbirliği” veya “Sözleşmeli İmalat” veya “Fason Üretim” olarak adlandırılan dış kaynaklı imalat, çoğu endüstri tarafından benimsenen bir uygulama olarak hızla ortaya çıkmaktadır. Geleneksel olarak, üreticiler maliyetleri azaltmak ve marjları artırmak için üretim işlevlerini dış kaynaklardan temin ederler. Şirketler, Brezilya ve Rusya, Hindistan ve Çin gibi gelişmekte olan pazarlarda ürün ve hizmetlerini sunmak için bu yaklaşımı benimsemişlerdir. Şirket içi üretimin aktarılması, marka sahiplerinin ve Orijinal Ekipman Üreticilerinin (OEM'ler) marka oluşturma, ürün inovasyonu, müşteri hizmetleri ve satış ve pazarlama gibi temel yetkinliklerine daha fazla konsantre olmalarını sağlamıştır.

Sonuçlar oldukça açıktır; azaltılmış maliyetler, daha kısa döngü süreleri, talep ve fiyat baskılarıyla başa çıkabilme yeteneği, daha geniş ürün portföyleri, daha büyük küresel pazar payı ve şirketin kârlılığını önemli ölçüde etkileyen marjlar.

Yaygın Gözlemlenen Dış Kaynaklı İmalat Uygulamaları

İşletmelerin üretim faaliyetlerini dış kaynaklardan sağlamanın birkaç farklı yolu vardır. Bu varyasyonlar, çoğunlukla Stratejik Tedarik kararlardan kaynaklanmaktadır: Dış Kaynak Kullanımı Kapsamı Bir işletme, bir Sözleşmeli Tedarikçi (ST) ile işbirliği yaparak tüm üretim sürecini veya bir kısmını dış kaynaklardan sağlamayı tercih edebilir.

Senaryo 1.1: OEM üretim sürecinin tümünü bir ST'den tedarik ediyor

Bu, bir müşterinin bir ürün tedariği için OEM'e (veya bir marka sahibine) sipariş vermesi ile başlayan dış kaynaklı üretimin temel formlarından biridir. OEM de, montajın tedariki için bir satınalma siparişini oluşturarak ürünün komple üretimini bir ST'ye yaptırır. Tamamlandığında, bitmiş ürün olarak OEM'e gönderir. Bu özel durumda, OEM bitmiş ürünü alır ve müşteriye gönderir.

Senaryo 1.2: OEM, üretimin bir bölümünü bir veya birden çok ST'den tedarik ediyor.

Bu senaryoda, bir OEM üretim işlemlerinin bir kısmını tek başına gerçekleştirir ve geri kalanını tek veya birden çok ST üzerinden tedarik eder. Şekil 2'de, Tedarik süreçlerinde  üretim proseslerinden birinin (Op 20) ST'nin tesisinde işlendiği bir dış işleme senaryosu örneği gösterilmektedir. Bu örnekte, OEM, Op 10'da şirket içinde işlenen kısmen bitmiş yarı mamülü (YMS), daha sonraki üretim prosesleri için ST'ye gönderir. ST daha sonra YMS'yi işler ve işlenmiş yarı mamülü OEM'in tesisine nihai üretim&montaj prosesi için gönderir.

Girdi ve Hammaddelerin Tedariği

Dış Kaynak Kullanımı ile Tedarik edilen bir ürünün,  üretimi prosesleri için tedarik edilen girdi ve hammaddelerin tedarikleri ile ilgili üç olası senaryo olabilir:

Senaryo 2.1: ST, Girdi ve Hammaddeleri kendisi tedarik etmektedir
Bu senaryoda, ST, Girdi ve hammaddeleri kendisi tedarik eder ve maliyetlerini bitmiş ürünün fiyatına dahil eder.

Senaryo 2.2: OEM, ST'ye Girdi ve Hammaddeleri tedarik ediyor
Bu senaryoda, OEM, kendi deposundan Girdi ve Hammaddeleri doğrudan ST'ye göndererek veya 3. Taraf Hammadde Tedarikçileri üzerinden ST 'nin tesisine kontrollü olarak gönderebilir. (Özellikle, yüksek katma değerli ve özel & yüksek özelliklerde hammadde kullanılan endüstrilerde)

Aşağıdaki şekil, OEM'in girdi ve hammaddeleri doğrudan ST'nin tesisine 3. Taraf tedarikçilererden tedarik ettiği bir durumu göstermektedir. Bu senaryoda, 3. Taraf Hammadde Tedarikçisi direkt OEM'i faturalandırır.

Hammadde ve Yarı Mamül Mülkiyeti
Senaryo 3.1: OEM, ST tesisinde hammadde ve yarı mamül envanterine sahiptir ve yönetmektedir.
Bu senaryoda, OEM, ST tesisinde hammadde&yarı mamül envanterine sahiptir ve tüketime göre periyodik olarak stokları yeniler.

Senaryo 3.2: 3. Taraf tedarikçi, ST tesisine hammadde & yarı mamül gönderir.
Bu senaryoda OEM, ST'nin tesisine hammadde veya yarı mamül sevk etmek ve yönetmek için 3. taraf tedarikçisiyle bağlantı kurar.

Senaryo 3.3: OEM hammadde6yarı mamülleri  ST'ye satar ve bu da mülkiyetin tamamen aktarılmasını sağlar. 
ST faturalanan miktara karşı ödeme yapar ve bu da hammadde&yarı mamüllerin sahipliğinin tamamen devredilmesini sağlar.
 

Bitmiş Ürün Sevkiyatı

Senaryo 4.1: OEM, ST'den ürünü bitmiş olarak kendi deposuna sevk eder ve müşteriye gönderir

Senaryo 4.2: OEM, mevcut sözleşme koşullarında ST'nin üretmiş olduğu bitmiş ürünü ST tarafından Son Müşteri deposuna bırakılmasına izin verir

OEM, Yukarıdaki alternatifler üzerinden; En uygun bir Üretimde Dış Kaynak Kullanımı modelini uygulamaya karar verir.

Üretimde Dış Kaynak Kullanımı Uygulama Zorlukları

Üretimde Dış kaynak kullanımı, Şirket içi üretime stratejik bir alternatif olarak giderek daha fazla benimsenmesine rağmen, OEM'ler belirli zorluklarla karşılaşabilmek-tedirler. Aşağıdaki şekil (AMR Research'den alınmıştır), OEM’lerin  ve ST'lerin karşılaştıkları ticari ve teknik zorlukları göstermektedir (Tedarik zinciri boyunca envanterin planlanması ve yönetilmesi).


Şekil 5: Dış Kaynaklı Üretimi Yönetmede Karşılaşılan Başlıca Ticari veya Teknik Zorlukların Yüzdesel Dağılımı (%)

Üretim İlişkilerini yöneten şirketin bu zorluklara etkin bir şekilde cevap verebilen bir şirket olması, firmaların dış kaynaklı üretimin sunduğu potansiyel faydalardan yararlanarak rekabetçi konumlarını koruyabilmelerine olanak tanır.

Dış Kaynak Kullanımının Kapsamına Göre Dış Kaynaklı Üretim Uygulamaları

ST'nin gerekli hammadde & yarı mamülleri tedarik ettiği ve OEM'in bitmiş ürünleri ST'nin fabrikasında üretildikten sonra müşteriye gönderdiği bir durumu düşünün. Bu ürünlerin ST'den tedarik edilmesi normal bir satın alma siparişi ile yürütülebilir. Hammadde ve Yarı mamül maliyetleri dış kaynaklı ürünün satın alma fiyatına dahil edilir. ST nin tesisinde üretimin izlenmesi gerekiyorsa, ST de bir envanter organizasyonu olarak da modellenebilir. Bu; kullanılacak ortak bir sistem üzerinden, üretim-maliyet-kalite-termin parametrelerinin, lojistik ağların ve alt stokların oluşturulmasını, ortak izlenmesini, koordinasyonunu  ve dış kaynaklı üretilen bitmiş ürünün fatura-irsaliye ve kalite dökümantasyonularının; Mevcut tedarik zinciri Yapısına uygun olarak tanımlanmasını ve yönetilmesini gerektirir. Ek olarak, ST'yi temsil eden bir tedarikçi sorumlusu nun tanımlanması ve ST kuruluşuyla koordinasyon ve yönetimi konularında ilişkilendirilmesi gerekir. 

Küresel Ölçekte Dış Kaynak Kullanımı Uygulamaları ve İstatistiki Bilgiler

Günümüzde Firmalar;  Küresel olarak günden güne artan oranda Dış Kaynak Kullanımı Stratejilerini uygulamaktadırlar. Başlıca, Maliyetlerde İyileştirme özelliği yanısıra aşağıda belirtilen birçok konuda avantajlar sağlamaktadır.

  • Daha Kalifiye İşgücüne Ulaşım
  • Firmaların Güçlü-Rekabetçi oldukları İş Proseslerinde Uzmanlaşma
  • Gerekli İşletme Kaynaklarında Esneklik Yaratma
  • Dinamik, Hızlı ve sürekli Hizmet Sağlama 

Dış Kaynak Kullanımı, Hernekadar, Yazılım & Bilgi İşlem Hizmetleri alımı konusunda yoğunlukla tercih edilmesine rağmen diğer uygulama alanları – iş prosesleri hakkında veriler aşağıda gösterilmiştir.

 (a) Dış Kaynak Kullanımı – Tedarikçi İlişkisi Nasıl?

  • Deloitte 2016 Global Outsourcing Survey çalışmasına göre: Bu sistemi kullanan mevcut firmaların 78% i Tedarikçi - iş ortaklarından memnun olduklarını ifade etmişlerdir.
  •  Hizmet alan Firmaların %42’si Kuzey&Güney Amerika, %35’ i Avrupa, Ortadoğu, Afrika, Kalan %23’ü Asya, Uzakdoğu lokasyonlarında bulunmaktadır.

(b) Firmalar Neden Dış Kaynak Kullanımını Tercih ediyorlar?

  • 59% ….Maliyetlerin Azaltılması ve Kontrol Şeffaflığı
  • 57% ….Firmaların Güçlü-Rekabetçi oldukları sahalara Yoğunlaşması
  • 47% …..Kapasite Esnekliği Avantajları
  • 31% …...Hizmet Kalitesinde İyileştirme
  • 28% ……Kalifiye-Profesyonel İşgücünden Faydalanma
  • 17%.........Elverişli İş Ortamı (Ekonomik-Siyasi Risklerin Azaltılması/ Kurulu Altyapı) Avantajları

(c) Küresel Dış Kaynak Kullanımı Sektörleri:

  •  Statista Verilerine göre, Küresel ölçekte 2018 yılı Pazar büyüklüğü 85.6 Milyar USD
  •  İnsight Verilerine göre, Mevcut Firmaların 65% i aynı Tedarikçi portföyleri ile devam edecekler.
  •  Küresel Dış Kaynak Kullanımı Pazarında Toplam değerin yakl. 84.2% sini Amerika ve 5.2 % sini Birleşik Krallık firmaları  oluşturmaktadır.

Dış kaynak Kullanımı konusunda;  Uygun Maliyetleri, İşgücü potansiyelleri ve Mevcut altyapıları sebebiyle  En çok tercih edilen ülkeler;

  • Hindistan
  • Çin
  • Malezya
  • Endonezya
  • Brezilya
  • Vietnam
  • Filipinler
  • Tayland
  • Şili
  • Kolombiya

(d) Uygulama Sahaları:

Günümüzde, Küresel ölçekte en çok tercih edilen uygulama sahası (ITO) Bilgi sistemleri Dış Kaynak Kullanımı ve İş Prosesleri (İnsan Kaynakları-Finans-Muhasebe-Üretim-SatınaAlma) Dış Kaynak Kullanımı olarak görülmektedir.

Bilgi İşlem DKK :

  • 2018 yılı Küresel ciro değeri  $62 Milyar USD.
  • 2017 yılında, toplam değer içerinde 31% oranına yükselmiştir.

İş Süreçleri DKK:

  • 2018 yılında Toplam Ciro değeri  $23.6 Milyar USD.
  • Küresel olarak 2022 tarihine kadar beklenen büyüme $26.2 Milyar USD.
  • İngiltere’de Firmaların 43% ü dijital pazarlama proseslerini Dış Kaynaklarsan sağlamaktadır.
  • (e) En Popüler DKK İş Prosesleri:
  • Cep telefonu yazılım uygulamaları
  • Mobil Yazılım Bakım Hizmetleri
  • Müşteri Hizmetleri
  • Veri Merkezleri Operasyonel Faaliyetleri
  • Veribankası Yönetimi
  • Sistem Destek
  • Doğal afet Destek sistemleri
  • Network Operasyonları
  • Web hosting
  • Web Yazılım Operasyonları

İŞ PROSESLERİ DIŞ KAYNAK KULLANIMINDA EN İYİ 40 ÜLKE 

A.T. Kearney’s Global Services Location Index Verilerine göre, Hindistan; Çin ve Malezyanın önünde gelmektedir.   Aşağıda detayları verilen Karşilaştırma Endekslerine göre analiz yapılmış olup sonuçlar 40 ülke için tabloda gösterilmiştir.

ENDEKSLER

BAKILAN PARAMETRELER

FİNANSAL  CAZİBE

Ücretler

(FINANCIAL ATTRACTIVENESS)

Altyapı Maliyetleri

40%

Vergiler&Kurlar

İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANSI

Tecrübe&Yetenekler

(PEOPLE SKILLS&AVAİLABİLİTİES)

İş Gücü-Yaş Ort.

30%

İş Gücü-Eğitim durumu

Yabancı Dil Kullanımı

İŞ - SAHA KOŞULLARI

Ekonomik Risk Durumu

(BUSINESS ENVIRONMENT)

Politik Risk Durumu

30%

Kültürel Adaptasyon

Altyapı Kalitesi

Taklit-Patent Uygulamaları